AURA 10 – Artykuł wstępny

Raport IPCC o wpływie zmian klimatu na oceany i lodowce

Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) opublikował najnowszy raport dotyczący wpływu zmian klimatu na oceany, lodowce i lądolód. Nad raportem pracowało ponad stu naukowców z 36 krajów świata, a do gruntownej analizy stanu oceanów oraz kriosfery wykorzystano prawie 7 tysięcy prac naukowych.

Ten dokument jest wyjątkowy, ponieważ po raz pierwszy w historii IPCC opracował szczegółowy raport badający najdalsze zakątki Ziemi – od najwyższych gór w odległych regionach polarnych po najgłębsze oceany – powiedział Ko Barrett, wiceprzewodniczący IPCC. – Odkryliśmy, że nawet w tych miejscach zmiany klimatu spowodowane przez człowieka są oczywiste – dodał.

Naukowcy kolejny raz alarmują, że powinniśmy zrobić wszystko, aby ograniczyć globalne ocieplenie do 2oC w porównaniu z epoką przedindustrialną, a w najlepszym wariancie (niemal niemożliwym do zrealizowania) do 2030 r. utrzymać je na poziomie 1,5oC. Nawet jeżeli udałoby się to osiągnąć, to niestety i tak nie unikniemy efektów ubocznych ocieplenia klimatu: podnoszenia poziomu mórz, niszczenia raf koralowych i coraz bardziej ekstremalnych warunków pogodowych we wszystkich zakątkach świata.

Autorzy raportu apelują do polityków o przyspieszenie działań na rzecz ochrony klimatu. Jeśli temperatura na Ziemi nadal będzie wzrastać, to poziom mórz do końca wieku podniesie się o blisko metr. Dla wielu milionów ludzi mieszkających teraz w obszarach nadmorskich spowoduje to utratę ich domów i konieczność migracji w inne rejony. Dotyczy to również naszego kraju. Podwyższenie poziomu Morza Bałtyckiego o jeden metr sprawi, że pod wodą znajdzie się nie tylko cały Słowiński Park Narodowy, ale także część województwa pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Podnoszenie się temperatury mórz i oceanów oraz ich zwiększające się zakwaszenie jest ogromnym zagrożeniem dla całych ekosystemów morskich. Nawet jeśli uda się ograniczyć emisje gazów cieplarnianych, a co za tym idzie, wzrost temperatury do 1,5oC, najprawdopodobniej stracimy większość raf koralowych.
Szybsze topnienie lodowców oznacza również poważne problemy z zaopatrzeniem w wodę, gdyż lodowce górskie są źródłem wody pitnej dla wielu ludzi na świecie.

Dane naukowe są bezwzględne: wywołany emisjami gazów cieplarnianych wpływ człowieka na oceany i powłokę lodową jest znacznie większy niż wcześniej przewidywano, a negatywne zmiany dzieją się dużo szybciej.

Raport IPCC jest najbardziej aktualnym i kompleksowym podsumowaniem wiedzy, jaką mamy na temat zagrożeń powodowanych przez kryzys klimatyczny dla oceanów i powłoki lodowej (lodowców, lądolodu, lodu morskiego i wiecznej zmarzliny). Jest to kolejny tak obszerny dokument, który stanowi poważny sygnał alarmowy dla światowych przywódców.

Tymczasem w piątek 20 września odbył się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. Miliony młodych ludzi na ulicach całego świata domagały się radykalnej zmiany w działaniach rządów i biznesu. W naszym kraju tysiące uczniów i uczennic
z 60 miast przeszli w marszu, by wyrazić swój niepokój i sprzeciw wobec bierności polityków. – Nie zgadzamy się na przemilczanie i ignorowanie problemu, który jest kluczową kwestią dla naszej przyszłości – apelowali młodzi ludzie. Oto ich główne postulaty:

· prowadzenie polityki klimatycznej zgodnej ze standardami IPCC;

· edukacja w szkołach, która będzie uświadamiać przyczyny i skutki zmian klimatycznych;

· uznanie zagrożeń związanych ze zmianami klimatycznymi za temat priorytetowy w mediach i przestrzeni publicznej;

· ustawa powołująca ekspercką i niezależną Radę Klimatyczną;

· natychmiastowe działanie prowadzące do sprawiedliwej transformacji gospodarki, która zredukuje emisje gazów cieplarnianych.

Decyzje, które podejmą światowi liderzy w ciągu najbliższych lat, wpłyną na przyszłość ludzkości i całej planety w kolejnych stuleciach. Warto, aby wzięli pod uwagę również postulaty młodzieży.

Elżbieta Koniuszy